Ẹ̀kọ́ tó kéré nípa afẹ́fẹ́ tí ń ṣe iná mọ̀nàmọ́ná nígbà tí afẹ́fẹ́ bá fẹ́ sí i

Ẹ̀kọ́ tó kéré nípa afẹ́fẹ́ tí ń ṣe iná mọ̀nàmọ́ná nígbà tí afẹ́fẹ́ bá fẹ́ sí i

Ìtọ́sọ́nà yìí ṣàlàyé nípa àpéjọ àti ìfihàn ti ohun èlò ẹ̀kọ́ kékeré ti afẹ́fẹ́ tí ń ṣe ina. Kò dàbí àwọn afẹ́fẹ́ tí a ṣe fún ìpílẹ̀ṣẹ̀ agbára, ohun èlò yìí jẹ́ ohun èlò ìkọ́ni tí a fi ọwọ́ ṣe tí ó fi ẹ̀rí ojú hàn àwọn ìlànà pàtàkì ti ìmújáde ina nípa ẹlẹ́ktrómagnetiki. Nípa lílo afẹ́fẹ́ rírọrùn láti yí mágnẹ́tì kan nínú okun waya, o lè rí bí agbára ẹ̀rọ ṣe yí padà sí agbára ina, tí ó ń fi agbára fún iná kékeré kan tí ó sì ń ṣe ìwọ̀n foltíji tí a lè rí. Ó jẹ́ iṣẹ́-ọwọ́ tí ó dára fún àwọn yàrá ìkọ́ni, àwọn ìfihàn ìmọ̀ sáyẹ́nsì, tàbí fún ẹnikẹ́ni tí ó bá ní ìfẹ́ láti mọ̀ bí àwọn ẹ̀rọ ìmújáde ina ṣe ń ṣiṣẹ́.

Iṣẹ́-ọwọ́ yìí kì í ṣe nípa títẹ̀lé àwọn ìgbésẹ̀ àpéjọ nìkan; ó jẹ́ nípa òye ìmọ̀ físíksì pàtàkì ti ìmújáde ina. Èyí ni àwọn ọ̀nà díẹ̀ tí o lè lo ohun èlò ẹ̀kọ́ yìí láti ṣàwárí àti láti fi hàn àwọn èròǹgbà wọ̀nyí:

• Ìfihàn Yàrá Ìkọ́ni: Ṣàlàyé ìmújáde ina nípa ẹlẹ́ktrómagnetiki fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní ojú, ní fífi hàn bí pápá mágnẹ́tì tí ń gbé ṣe ń dá ẹ̀dà ina nínú okun waya.
• Iṣẹ́ Ìfihàn Ìmọ̀ Sáyẹ́nsì: Lo ohun èlò yìí láti dánwò àwọn àròjinlẹ̀ nípa bí ìyára afẹ́fẹ́ tàbí ìjìnà ṣe nípa lórí foltíji tí ó jáde, tí ó ń dá ìfihàn tí ó múni wúrà tí ó sì ń báni lò.
• Ẹ̀kọ́ Ìbáṣepọ̀: Fún àwọn tí ó ní ìfẹ́ àti àwọn tí ń ṣe àwọn ohun èlò, ó jẹ́ ọ̀nà tí ó dára láti kọ́ òye ìpìlẹ̀ bí àwọn ẹ̀rọ ìmújáde ina ní àwọn ilé agbára, àwọn afẹ́fẹ́, àti àní àwọn dynamo kẹ̀kẹ́ ṣe ń ṣiṣẹ́ ní ìwọ̀n kékeré.
• Ìdánwò Ìwọ̀n Foltíji: Kọ́ bí a ṣe ń lo multimeter láti wọn ìwọ̀n foltíji AC ní abẹ́ àwọn ipò ẹrù ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ (pẹ̀lú àti láìsí iná).

• 

Bí Ẹ̀rọ Ìmújáde Ina Ṣe Ǹ Ṣiṣẹ́

Ìlànà pàtàkì tí ó wà lẹ́yìn afẹ́fẹ́ yìí ni ìmújáde ina nípa ẹlẹ́ktrómagnetiki. Gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàlàyé nínú fídíò (nínú fídíò ní 00:47), ètò náà ní mágnẹ́tì tí ń yípo ní àárín àti àwọn okun waya méjì tí kò yípo (windings) ní àyíká rẹ̀. Nígbà tí afẹ́fẹ́ bá fẹ́, ó ń yí àwọn abẹ́fẹ́fẹ́, tí wọ́n so mọ́ mágnẹ́tì. Bí mágnẹ́tì ṣe ń yípo, pápá mágnẹ́tì rẹ̀ ń ré àwọn okun waya nígbà gbogbo. Ìyípadà yìí nínú pápá mágnẹ́tì ń fipá mú àwọn ẹ̀lẹ́ktrónì nínú waya láti gbé, tí ó ń dá ẹ̀dà ina. Fídíò náà ṣàkíyèsí pé ìyípadà fún ìgbà díẹ̀ nìkan ń dá ìsọ̀kan kúkúrú, ìdí nìyí tí mágnẹ́tì fi gbọ́dọ̀ máa yípo láìdáwọ́dúró láti ṣetọ́jú ẹ̀dà ina tí ń ṣàn ní ìwọ̀n tó dúró (nínú fídíò ní 01:29).

Àwọn Ohun Èlò

Iṣẹ́-ọwọ́ yìí dá lórí ohun èlò pàtó kan, àti ṣíṣí àpótí náà fi hàn pé gbogbo àwọn ẹ̀yà tí a nílò wà nínú rẹ̀ (nínú fídíò ní 01:51). O yóò nílò:

• Ohun èlò ẹ̀kọ́ kékeré ti afẹ́fẹ́, tí ó ní àwọn abẹ́fẹ́fẹ́ tí a ti ṣàpéjọ tẹ́lẹ̀.
• Mọ́tò DC kékeré kan pẹ̀lú iná tí ó so mọ́ ọ.
• Àwọn pẹ̀lẹ́tì ṣíṣu àti àwọn ẹ̀yà ìgbékalẹ̀ fún férémù.
• Ọ̀pọ̀lọpọ̀ skúù àti skrufaífà kékeré fún àpéjọ.
• Afẹ́fẹ́ kékeré kan láti pèsè orísun afẹ́fẹ́.
• Multimeter oní nọ́ḿbà (kì í ṣe dandan, fún ìwọ̀n foltíji).

Ìtọ́sọ́nà Ìsopọ̀ Waya

Ìsopọ̀ waya fún iṣẹ́-ọwọ́ yìí kéré gan-an, wọ́n sì ti so ọ́n pọ̀ tẹ́lẹ̀ nínú ohun èlò náà. Àwọn waya méjì tí ó wá láti inú àwọn windings inú ẹ̀rọ ìmújáde ina ni àwọn ìsopọ̀ ina nìkan tí o nílò láti bójú tó. Wọ́n so wọ́n pọ̀ mọ́ ẹ̀yà mọ́tò/iná. Fídíò náà fi hàn bí a ṣe ń bọ́ àwọn waya wọ̀nyí díẹ̀ láti so voltmeter pọ̀ fún ìdánwò (nínú fídíò ní 07:05). Kò sí ìsopọ̀ waya tí ó díjú tàbí sọ́dà tí a nílò.

Ìtọ́sọ́nà Àpéjọ

Ìlànà àpéjọ jẹ́ títọ́, ó sì dára jù láti lóye nípa títẹ̀lé àwọn ìgbésẹ̀ tí a fi ojú hàn nínú fídíò. Ohun pàtàkì ni láti kọ́ férémù tí ó dúró ṣinṣin tí yóò di mọ́tò àti ẹ̀yà iná mú dúró ṣinṣin nígbà tí ó ń gbà àwọn abẹ́fẹ́fẹ́ láti yípo láìsí ìdíwọ́.

1. Múra Ìpìlẹ̀: Bẹ̀rẹ̀ nípa dídámọ̀ àwọn pẹ̀lẹ́tì àkọ́kọ́ àti àwọn ẹ̀yà ìgbékalẹ̀. Fídíò náà fi hàn lílo skúù gígùn kan láti so ẹ̀yà ìtìlẹ́yìn kan tí yóò di mọ́tò mú ní ọ̀nà tí ó tọ́ (nínú fídíò ní 03:39).
2. Gbé Mọ́tò Kalẹ̀: Mọ́tò, tí iná so mọ́ ọ, ni a gbé sínú ohun tí ń di í mú. A lo àwọn skúù láti fi í múlẹ̀, ní dánilójú pé ó dúró ṣinṣin àti pé kò ní yípo nígbà tí afẹ́fẹ́ bá ń yípo (nínú fídíò ní 04:28).
3. So Afẹ́fẹ́ Mọ́: Ẹ̀yà abẹ́fẹ́fẹ́ ni a so mọ́ ọ̀pá mọ́tò. Ìsopọ̀ yìí ni yóò yí mágnẹ́tì nínú ẹ̀rọ ìmújáde ina.
4. Mú Ètò Náà Dúró Ṣinṣin: A lo àwọn ẹ̀yà ṣíṣu mìíràn láti fi ìtìlẹ́yìn fún mọ́tò àti láti mú gbogbo ìgbékalẹ̀ náà le koko. Fídíò náà tẹnu mọ́ ọn pé ìdúró ṣinṣin jẹ́ pàtàkì láti yẹra fún mọ́tò láti má yípo nígbà tí afẹ́fẹ́ bá ń fẹ́ (nínú fídíò ní 05:13).

Ìdánwò àti Ìfihàn

Nígbà tí a bá ti ṣàpéjọ rẹ̀, ìfihàn náà rọrùn. Gbé afẹ́fẹ́ sí ibi tí yóò fẹ́ ta àwọn abẹ́fẹ́fẹ́ ní tààrà. Bí àwọn abẹ́fẹ́fẹ́ ṣe ń yípo, iná tí ó so mọ́ ọ yóò tan, tí ó ń pèsè ìfihàn ojú tí ó ṣe kedere pé ina ń jáde (nínú fídíò ní 06:35).

Fídíò náà tún fi ìdánwò kíkànná kan hàn nípa lílo ohun èlò ìdiwọ̀n mọ́lẹ̀ (multimeter). Nípa sísopọ̀ ohun èlò ìdiwọ̀n náà sí àwọn okun iná tí ẹ̀rọ ìpilẹ̀ṣẹ̀ iná (generator) ń jáde, o lè díwọ̀n iye iná (voltage). Nígbà tí a bá yọ búlùbù náà kúrò, ẹ̀rọ ìpilẹ̀ṣẹ̀ iná náà máa ń mú iná púpọ̀ jáde (ó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó 8 volts nínú fídíò náà). Nígbà tí a bá so búlùbù náà pọ̀ tí ó sì ń tàn, iye iná náà máa ń dín kù gan-an (sí nǹkan bí 3.2 volts) nítorí pé àwọn kan nínú agbára iná náà ni ń lò láti tan iná fún búlùbù náà (nínú fídíò ní 08:06). Èyí jẹ́ àṣefihàn tí ó dára gan-an nípa bí ẹrù (load) ṣe ń nípa lórí iye iná tí ẹ̀rọ ìpilẹ̀ṣẹ̀ iná ń jáde.

Àṣefihàn Iṣẹ́-ọwọ́ Láàyè

Fídíò náà pèsè àṣefihàn ààyè tí ó péye nípa bí ẹ̀rọ afẹ́fẹ́ (turbine) náà ṣe ń ṣiṣẹ́. Ó fi àkójọpọ̀ ara ẹ̀rọ náà hàn, bí ẹ̀rọ afẹ́fẹ́ náà ṣe ń yí po lábẹ́ agbára afẹ́fẹ́ tí ẹ̀rọ afẹ́fẹ́ ilé (household fan) ń fẹ́, àti bí búlùbù náà ṣe ń tàn nípa èyí. Àṣefihàn náà tún ní ìwòye tí ó ṣe kedere nípa àwọn ìdíwọ̀n tí ohun èlò ìdiwọ̀n mọ́lẹ̀ (multimeter) ń fi hàn, pẹ̀lú àti láìsí búlùbù náà, tí ó ń pèsè àwọn ìsọfúnni gidi láti fi lè ṣètìlẹ́yìn fún àlàyé ìmọ̀-ẹ̀rọ nípa bí ẹ̀rọ ìpilẹ̀ṣẹ̀ iná ṣe ń ṣiṣẹ́.

Àwọn Orí-ọ̀rọ̀

• [00:03] Ìfihàn ẹ̀rọ afẹ́fẹ́ kékeré tí a fi ń kọ́ni
• [00:47] Bí ẹ̀rọ ìpilẹ̀ṣẹ̀ iná ṣe ń ṣiṣẹ́
• [01:51] Ṣíṣí àpótí náà àti àkójọpọ̀ àwọn ẹ̀yà
• [03:03] Ìkójọpọ̀ ìkárùn-ún ẹ̀rọ afẹ́fẹ́ náà
• [05:36] Gbígbé ẹ̀rọ afẹ́fẹ́ àti mọ́tò náà sókè
• [06:35] Ìdánwò pẹ̀lú ẹ̀rọ afẹ́fẹ́ àti sísọ búlùbù náà di títàn
• [07:05] Dídiwọ̀n iye iná tí ń jáde pẹ̀lú ohun èlò ìdiwọ̀n mọ́lẹ̀ (multimeter)
• [09:00] Ìparí àti àkópọ̀

Aworan

wind-turbine-kit2-6-size

wind-turbine-kit2-5

wind-turbine-kit2-4

wind-turbine-kit2-3

wind-turbine-kit2-2

wind-turbine-kit2-1

win_turbine-kit-2

win_turbine-kit-1

win_turbine-kit-3

wind-turbine-kit2-6-size

wind-turbine-kit2-5

wind-turbine-kit2-4

wind-turbine-kit2-3

wind-turbine-kit2-2

wind-turbine-kit2-1

win_turbine-kit-2

win_turbine-kit-1

win_turbine-kit-3